Kerstmis, de Kerstman en Amanita Muscaria

Gepubliceerd op:
Categorie: BlogPaddo'sPsychedelica

Kerstmis, de Kerstman en Amanita Muscaria

Kerstmis wordt over het algemeen gezien als een Christelijke traditie, maar veel delen ervan worden gelinkt aan heidense praktijken. Sommigen suggereren dat de traditie draait om het gebruik van magische paddestoelen en er zijn overtuigende argumenten.

Kerstmis wordt over het algemeen gezien als een Christelijke traditie, maar veel delen ervan worden gelinkt aan heidense praktijken. Sommigen suggereren dat de traditie draait om het gebruik van magische paddestoelen en er zijn overtuigende argumenten.

Kerstmis, met al haar vieringen, bomen en figuren wordt gezien als een vrij solide, Christelijke traditie. Het is de viering van de geboorte van Christus en een feestdag die over de hele wereld wordt erkend. Maar waarom slepen we groenblijvende bomen het huis in? Wie is die mysterieuze, dikke vent met cadeaus? En wat hebben ze te maken met het Christendom en haar festiviteiten? Nou, dat blijkt niet veel te zijn.

Hebben sjamanistische praktijken Kerstmis vormgegeven?

Voordat het Christendom voet aan de grond kreeg, beoefenden veel Europese landen heidense en sjamanistische rituelen. Voornamelijk wordt gedacht dat het gebruik van kerstbomen en de kerstman een versmelting is van het Christendom met de heidense tradities uit die tijd en er zijn vele theorieën over het onderwerp.

Een zeer belangrijke theorie is vormgegeven door John Rush, een antropoloog en instructeur op het Sierra College in Rocklin, Cliff. Hij gelooft dat deze tradities kunnen worden herleid naar de sjamanistische praktijken van het gebruik van magische paddestoelen. "De kerstman is een moderne tegenhanger van een sjamaan, die geestverruimende planten en schimmels consumeerde om met de geestenwereld te kunnen spreken," zegt hij.

Volgens deze theorie, vloeit de kerstman voort uit de sjamanen in de Siberische en Arctische regionen van de wereld, die de lokale bevolking tijdens de decembermaand bezochten om zakjes vliegenzwammen uit te delen als cadeau. Hij beschrijft hoe, tot een paar honderd jaar geleden, sjamanen van de oudere tradities Amanita muscaria (vliegenzwammen) verzamelden, ze droogden en uitdeelden aan zijn mensen als cadeaus op de winterzonnewende. Hij omschrijft verder nog hoe de sjamaan een opening in het dak gebruikte om de cadeaus af te leveren, omdat de enorme hoeveelheid sneeuw de deur blokkeerde… daarom gebruikt de kerstman ook de schoorsteen.

Rood en Wit, kleurrijke betekenis

Dus, waarom draagt de kerstman rood en wit? De antwoord hierop vinden we weer bij de kleurrijke paddestoel. Amanita muscaria wordt herkend aan haar rode hoed, bespikkeld met witte stippen. Dit werd overgenomen in de kleding van de sjamaan, die rode en witte stoffen droeg om het belang van de paddestoelen tijdens de oogst te benadrukken.

Santa Claus Amanita Muscaria

Zelfs de cadeautjes onder de boom kunnen worden gelinkt aan deze kleurrijke paddestoel. James Arthur schetst in zijn boek "Mushrooms and Mankind" hoe de kleurrijke Amanita muscaria een symbiotische relatie heeft met groenblijvende bomen en dat zij daaronder vaak groeiend worden gevonden. Volgens Arthur is dit waar de traditie, van het in huis halen van groenblijvende bomen en er cadeautjes onder te leggen, vandaan komt; als een eerbetoon aan de heilige paddestoel en de geesten waar ze gewoonlijk mee spraken.

Vliegende Rendieren?

Het idee van vliegende rendieren klinkt behoorlijk vergezocht. En toch wordt geloofd dat de kerstman hiermee op pad gaat. Dit is echter niet zo gek als het klinkt. Van rendieren is gemeld dat ze zelf actief op zoek gaan naar paddestoelen vanwege hun psychedelische eigenschappen. Donald Pfister, een bioloog op de Harvard Universiteit, zegt dat het niet onredelijk is dat, als zowel de sjamaan als zijn rendier aan het trippen zijn, de sjamaan misschien hallucineert dat ze vlogen, zeker als de rendieren zelf ook aan paddestoelen hadden geknaagd en zich grillig gedroegen.

Carl Ruck, een professor in de klassieken op de Universiteit van Boston, ondersteunt deze theorie. Hij onderstreept hoe de sjamaan de magische paddestoelen gebruikte om via de opgewekte hallucinaties gesprekken te voeren met geesten van dieren en met hen te reizen op visioenen.

Pessimisten

Natuurlijk zijn er velen die deze theorie beargumenteren en tegen het idee zijn dat deze Siberische sjamanen iets te maken hebben met Kerstmis en de kerstman. De historicus Ronald Hutton bijvoorbeeld, beweert dat hij de Siberische sjamanistische praktijken heeft bestudeert en wijst op een paar fouten. Hij heeft uit zijn eigen onderzoek geconcludeerd dat sjamanen niet op een slee reden en dat zij zelden omgingen met de geesten van rendieren.

Rick betwist dit echter. Hoewel sjamanen wellicht geen slee gebruikten, gaat het om het symbolisme van vervoer tijdens een hallucinatie; en als er echt geen verbinding is, waarom leveren de sjamanen de paddestoelen als cadeaus in december via de daken van de lokale bevolking? Waarom dragen zij rode jassen, gevoerd met wit bont en dragen zij zwarte laarzen tijdens de oogst? En waarom is er een belangrijke link tussen het plaatsen van cadeautjes onder de boom en de lokatie waar de paddestoelen worden gevonden?

Natuurlijk is het slechts een theorie, maar het is zeker een interessante en eentje waar we zeker van genieten. Deze praktijken konden eenvoudig worden verspreid over het Europese vasteland, waar ze in elke cultuur verder ontwikkelden. Zelfs de lokatie waar de kerstman woont, ondersteunt de theorie, omdat de regio waar deze sjamanen vandaan komen zowat de Noordpool is!