Gezelschapsplanten Voor Je Wietkweek

Een gezelschapsplant is een plant die je naast je wiet zet omdat hij een klus doet. Sommige leiden luizen weg bij je toppen, andere vullen de rand met geur en bloemen, weer andere maken je plek onopvallend of houden de grond los en vochtig. Combinatieteelt is niks nieuws: voorbeelden liggen in prehistorische vondsten in Europa, Azië en Amerika. Meer plantsoorten door elkaar betekent gezondere grond en minder behoefte aan kunstmest en insecticiden. De Buddy Mix Packs zijn naar hun klus genoemd, SCARE, DEFENDER, STEALTH en NUTRIENT, en dat is ook de handigste manier om dit schap te lezen. In potten of op een balkon geldt hetzelfde verhaal, alleen in het klein.

Wat zijn gezelschapsplanten voor wiet?

Gezelschapsplanten zijn buren met een taak. Je kiest ze om wat ze doen: plagen afleiden, geur toevoegen, hoogte geven of de bodem bedekken. Bij wiet betekent dat vooral dat je de rand en de voet van je planten niet leeg laat, want kale grond en één soort op een rij zijn precies wat een plaag graag ziet. Alles op dit schap is los te zaaien of te combineren in een Buddy Mix Pack.

Combinatieteelt in het kort

Combinatieteelt betekent dat je soorten door elkaar zet in plaats van in strakke blokken. Elke soort trekt andere insecten aan, wortelt op een andere diepte en laat andere resten achter in de grond. Zo neemt zelden één plaag de hele plek over en hoef je minder bij te sturen. Begin klein: een rand met bloemen en kruiden en bodembedekkers onder je planten is al een mengcultuur.

SCARE: bloemen die plagen een andere kant op sturen

Plaagbestrijding in een mengcultuur werkt op twee manieren. Je zet iets neer dat luizen en kevers liever hebben dan je wiet, of iets waar ze met een boog om heen gaan. De SCARE-gedachte gebruikt beide.

Plagen weren zonder gif

Trips, luizen en kevers vinden een plek met één soort makkelijker dan een plek met tien. Zet je bloemen en kruiden tussen en rond je wiet, dan breek je die rechte lijn en verdwijnt de geur van je planten tussen de rest. Werkt er toch iets doorheen, dan zie je het meestal eerst op de lokplanten en niet op je toppen, en dat geeft je tijd om te handelen.

Nuttige insecten aantrekken

De andere helft van het werk doen je bondgenoten. Bloeiende gezelschapsplanten zoals goudsbloem, kattenkruid, bernagie, dille en koriander houden nuttige insecten op je plek, en die eten precies wat jij niet wil zien. Zorg dat er van het vroege voorjaar tot het einde van de zomer altijd iets in bloei staat, want een bondgenoot die niks te eten vindt vertrekt. Laat daarom een paar plantjes doorbloeien in plaats van alles af te knippen.

Goudsbloem tegen kevers, cicaden en aaltjes

Goudsbloem (Calendula officinalis) werd vroeger als sierrand om kostbare sier- en groentetuinen gezet, en dat had een reden. De Marigold Buddy Pack staat bekend om het weren van kevers en cicaden, de Mexicaanse bonenkever en aaltjes in de grond. Van de Franse afrikaan is bekend dat zijn wortels een stof achterlaten die nog jaren na het afsterven doorwerkt. De oranje bloemen houden de rand van je plek druk en kleurig, en na het seizoen kan het loof de composthoop op. Wil je een koelere kleur in dezelfde rand, dan bloeit Vergeet-mij-nietje 'Indigo Blue' eerder in het voorjaar, blijft veel lager en zaait zichzelf uit.

Nepeta trekt bijen aan en houdt muggen weg

Kattenkruid (Nepeta mussinii) is taai. Je zaait het laat in het voorjaar direct buiten in licht zure, goed doorlatende grond op een zonnige plek. Regelmatig water vindt hij prettig, maar een gevestigde plant komt een droge periode goed door. Nepeta trekt bestuivers aan en houdt muggen en kakkerlakken op afstand, en van de blaadjes zet je thee. Waar je op moet letten staat in de naam: katten vinden dit spul geweldig, en een kat die erin ligt te rollen ligt zomaar even later in je jonge planten.

Liever luizen op een zonneblom dan op je toppen

Zonneblomen (Helianthus annuus) worden al meer dan 3.500 jaar gekweekt en zijn een klassieke gezelschapsplant. De Sunflower Buddy Pack bevat 2,50 gram zaad. Het principe is bot maar effectief: luizen worden naar die grote kop en dikke steel gelokt in plaats van naar jouw plant. Die kop is trouwens geen bloem maar een verzameling van duizend tot tweeduizend piepkleine bloempjes, dus bestuivers blijven de hele zomer langskomen.

DEFENDER: een harsige geurrand rond je plek

De DEFENDER-hoek is de kruidenrand: laag, droog, zonnig en vol geur. Wrijf een blaadje Duitse wintertijm tussen je vingers en je ruikt het uren later nog aan je hand. Dat is de gedachte achter een geurrand, en je kookt er ook mee.

Tijm, salie en oregano houden van droge grond

Duitse wintertijm (Thymus vulgaris) komt uit het Middellandse Zeegebied en wil volle zon. Het is een bossige vaste plant die jaren op dezelfde plek blijft staan, zolang de grond leemachtig is en goed doorlaat. Salie (Salvia officinalis) zaai je in de late herfst of het vroege voorjaar binnen in een propagator en zet je buiten na de laatste vorst, zodra de eerste echte blaadjes er zijn. Knip 'm regelmatig terug: de verse blaadjes hebben de beste smaak en knippen zet nieuwe groei in gang. Oregano (Origanum vulgare) hoort in diezelfde droge hoek, en marjolein is de mildere neef die net zo goed tegen droogte kan zodra hij is aangeslagen.

Hyssop en wijnruit: mooi, maar met een gebruiksaanwijzing

Hyssop (Hyssopus officinalis) zit in de muntfamilie, dezelfde familie als de pepermunt uit de Buddy Pack-lijn, en Plinius schreef er in de eerste eeuw al over. Wijnruit (Ruta graveolens) is een ander verhaal. De plant had vroeger culinaire en holistische toepassingen, maar dat gebruik is grotendeels gestopt. Wijnruit kan maagirritatie geven, is niet geschikt voor zwangere vrouwen of mensen met leverproblemen, en direct contact met de bladeren kan je huid irriteren. Zonlicht maakt die reactie erger, dus trek handschoenen aan als je erbij wiedt. Wil je iets hogers op dezelfde zonnige plek, dan gaat lavas (Levisticum officinale) richting de 2 m terwijl wijnruit een kniehoog houtig bosje blijft.

STEALTH: groen dat je plek uit het zicht haalt

Voor buitenkwekers is camouflage vaak het hele punt van een gezelschapsplant. Een hennepplant valt op door z'n vorm en z'n hoogte, niet door z'n kleur. Zet er iets naast dat hoger, breder of drukker is en dat silhouet verdwijnt in de rest van de border.

Je wietplanten verbergen met gezelschapsplanten

Camoufleren doe je met lagen: iets hoogs achter je plant, iets breeds ernaast en iets laags aan de voet. Het oog blijft dan aan de rand hangen en volgt niet de puntige bladvorm die iedereen kent. Geur hoort bij dat spel, want een kruidenrand van tijm, salie en oregano zit precies op de hoogte waar iemand langsloopt. Kijk je plek een keer vanaf de weg aan om te zien waar het gat zit.

Zonneblomen en lavas als groene schutting

Zonneblomen staan met kop en schouders boven de rest van je bed, mits ze volle zon, diepe grond en ruimte krijgen. Zonnebloem en maïs als windkering en zichtscherm is de simpelste combinatie die er is: de een geeft breedte en bloei, de ander een dichte rij stelen die de wind breekt. Lavas is de trage variant: een bladrijke vaste plant die elk jaar terugkomt. Zaai lavas in het voorjaar binnen en zet 'm buiten zodra hij twee setjes blaadjes heeft en de laatste vorst voorbij is, in diepe, vruchtbare, goed doorlatende grond op een zonnige plek. Iets zure grond, rond pH 6,5, met veel organisch materiaal is waar hij op gedijt. Let op: de zonneblom is een eenjarige, dus volgend jaar zaai je opnieuw, terwijl lavas blijft staan. En een hoge rij aan de zuidkant zet je wiet in de schaduw.

Een groene wand voor je balkon

Op een balkon werkt hoogte anders. De Geotextile Fabric Wall Planter van Gronest is een stoffen plantenzak van 10 liter die je aan de muur hangt, gemaakt van 100% gerecyclede PET-flessen. Hang er een paar naast en boven elkaar met de schroeven en pluggen uit het meegeleverde setje en je hebt een verticale tuin die tegelijk een scherm is. Water dat de grond niet kan houden loopt er gewoon door en de stof laat lucht bij de wortels, dus wortels draaien geen rondjes langs de wand zoals in een gewone pot. Aardbeien, bloemen en geurige kruiden doen het er goed in. Voor jonge planten is de Geotextile Transplanter Pot de kleinere stap ervoor.

NUTRIENT: klaver, een zilveren mat en het werk onder de grond

Bodemwerk is de minst spectaculaire klus op dit schap en waarschijnlijk de nuttigste. Alles wat hieronder staat houdt vocht vast, bedekt kale grond en gaat aan het eind van het seizoen mee de compost in.

Betere bodem en voedingsopname

Een bodem met leven erin geeft je wiet makkelijker toegang tot wat er al zit. Klaver en alfalfa houden de grond koel en bedekt, paardenbloem en cichorei halen met hun penwortel diepte open, en al dat blad komt terug als compost. Gele mosterd als groenbemester past in datzelfde rijtje: je zaait hem als de plek even leeg is en hakt het gewas erin voordat het verhout. Doe je dat een paar seizoenen achter elkaar, dan hoef je minder bij te voeden.

Klaver als bodembedekker onder je planten

Witte klaver, rode klaver en alfalfa zitten in de Buddy Pack-lijn en doen het werk onderin: ze dekken de grond af en houden hem koel en vochtig. Paardenbloem (Taraxacum officinale) hoort in dezelfde hoek met z'n lange penwortel. De wortel die je echt moet kennen is die van cichorei: gedroogd en gemalen gaat hij door als koffie. Verder vind je in de Buddy Pack-lijn nog bernagie, kamille, duizendblad, citroenmelisse, kervel, dille, koriander, lavendel, pepermunt en basilicum.

Cerastium: zilveren mat die je in toom moet houden

De Cerastium Buddy Pack (0,20 gram) geeft een laag kruipende vaste plant die een dichte mat van zilvergrijze blaadjes vormt, met een lading witte bloemen in het late voorjaar en de vroege zomer. Die mat werkt als levende mulch: hij schaduwt de grond af zodat er minder water verdampt, en levert veel blad voor de compost. Let op: hij kan invasief worden. Wordt hij te gulzig, hak er dan flink in, dat verdraagt hij prima. Volle zon en schrale, goed doorlatende grond met wat grind zijn wat hij vraagt. Wil je een eenjarige die ertussendoor klautert, dan sprawlt Nasturtium 'Single Flowered' liever dan dat hij de grond hugt.

Zo zet je ze bij je wietkweek

De timing verschilt per soort, dus lees per zakje. Witte mosterd (Sinapis alba), ook bekend als gele mosterd, zaai je in maart en die is in de zomer klaar: vochtige grond, licht en warmte, verder weinig gedoe. Peterselie 'Curly Dark Green' wil, anders dan de meeste kruiden, vruchtbare grond, en je start hem binnen in een propagator of direct buiten na de laatste vorst. Komijn (Cuminum cyminum) is de lastigste: vier weken voor de laatste vorst binnen starten, buiten zodra het boven de 15°C blijft, spaarzaam water, en na ongeveer 120 dagen oogsten. Hij heeft een lang, heet seizoen nodig. Label wat je zaait met de Zamnesia Exclusive Pot Markers, want de zaailingen lijken de eerste weken sprekend op elkaar.

Zaai je voor het eerst mee met je buitenkweek? Neem de goudsbloem en de zonneblom voor de rand en strooi klaver aan de voet van je planten. Wil je niet zelf puzzelen, pak dan de Buddy Mix Pack die bij je probleem hoort: SCARE bij luizen en kevers, DEFENDER voor de geurrand, STEALTH als de buren boven wonen, NUTRIENT als je grond na een paar seizoenen leeg is.