Ginseng: Alles Wat Je Moet Weten

Ginseng: Alles Wat Je Moet Weten
Panax Ginseng

Wat Is Ginseng?

Ginseng is een populair Chinees plantaardig middel, gemaakt van de wortel van de gelijknamige plant. De wortelstok van wilde ginseng heeft meerdere vertakkingen, waarbij de plant de vorm heeft van een mens. Daarom noemen de Chinezen haar ook wel 'wortelman'. Andere bijnamen zijn ‘levenswortel’ en ‘wortel van onsterfelijkheid'.

Omdat de vraag naar ginseng almaar toeneemt, is het ook een van de duurste kruiden op de hedendaagse markt. Eersteklas wilde ginsengwortel wordt wel verkocht voor maar liefst $200.000 USD. Dergelijke bedragen komen echter niet vaak voor. Maar voor ginsengjagers die op een wilde ginsengplant stuiten, die in de natuur meer dan tien jaar oud is geworden, is dergelijke verkoop niet vreemd. Voordat ginseng te oogsten is, moet het meerdere jaren oud zijn. De plant groeit namelijk erg langzaam. Wilde wortels gaan vaak voor $500–600 USD per pond over de toonbank. Gekweekte ginseng is echter slechts $50 USD per pond waard.

Er zijn drie verschillende soorten ginseng: Koreaanse (Panax ginseng), Amerikaanse (Panax quinquefolius) en Siberische (Eleuthero). Koreaanse ginseng is de krachtigste variant en ook de duurste. De Amerikaanse versie heeft vergelijkbare gezondheidsvoordelen, maar is niet zo energiebevorderend. Siberische ginseng is helemaal anders. Hoewel het wel van waarde is als plantaardige remedie, bevat het geen ginsenoside (panaxoside). Dat is het actieve bestanddeel in Koreaanse en Amerikaanse ginseng.

In de loop der tijd is ginseng in Azië zo belangrijk geworden, dat mensen de felbegeerde plant overmatig hebben geoogst. Daardoor is authentieke Koreaanse ginseng tegenwoordig zeldzaam en lastig te vinden. Als gevolg exporteren de Verenigde Staten ieder jaar tonnen Amerikaanse ginseng naar China. Zelfs als je een ginsengproduct koopt dat in China is gemaakt, is er een kans dat je Amerikaanse ginseng krijgt. Lees de etiketten zorgvuldig en koop alleen van gerenommeerde leveranciers.

Hoe Kweek Je Ginseng?

HOE KWEEK JE GINSENG?

Als je je eigen ginseng wilt kweken, dan is dat mogelijk, maar het kost veel tijd en geduld. Bovendien vereist het de juiste omgeving. De planten groeien langzaam en zijn nogal veeleisend wat betreft de omstandigheden. Het helpt als je op een plaats woont waar wilde ginseng het goed doet, zoals langs de Amerikaanse Oostkust, de Pacific Northwest of Azië. Voor succes zou je de omstandigheden moeten simuleren die de wilde plant nodig heeft. Kies voor een hellend bosgebied met natuurlijke schaduw in plaats van een typische tuinomgeving.

Ginseng groeit het best in grond met een neutrale pH. Als de pH-waarde niet tussen de 5,6 en 6 valt, verbeter de grond dan bijvoorbeeld met calciumoxide voordat je gaat planten. Het gewenste gebied heeft ook 80–90% schaduw nodig. Het mag er niet extreem warm zijn, zelfs niet in de zomer. Zorg ervoor dat het terrein de komende jaren bereikbaar is en dat je de grond niet verstoort voor een ander project. Je vers geplante ginseng heeft misschien wel tien jaar nodig om de gewenste wortelomvang te bereiken.

Houd je kweek, indien mogelijk, geheim. Omdat het waardevol is, is diefstal van ginseng een reële bedreiging. Er zijn verhalen over stropers die op pad gaan als het donker is om de wortels op te graven voordat de eigenaar in staat is ze te oogsten. Ze hopen daarmee snel wat geld te verdienen.

1. Koop Ginsengwortels Of Zaden

Het is mogelijk ginseng te kweken uit zaad, maar ook door wortels in je tuin te zetten. Veel kwekers kopen een- of tweejarige worteltjes. Wortels zetten zich makkelijker vast in de grond dan zaden en je ziet veel eerder planten opkomen dan als je ze uit zaad opkweekt. Bovendien heb je een streepje voor. Als je eenmaal weet hoe kweken met wortels werkt, probeer dan eens vanuit zaad op te kweken. Haal de zaden van je oudere planten of koop ze. Voor hetzelfde bedrag krijg je veel meer zaden dan wortels.

Woon je in een gebied waar ginseng van nature voorkomt in het wild, zoals de Appalachen? Probeer dan een lokale bron te vinden voor je zaden en wortels. Je weet dan niet alleen dat ze vers en authentiek zijn, maar je ziet ook waar ze vandaan komen. Dat geeft je misschien wat ideeën voor je eigen tuin. Bovendien geeft een lokale bron soms eerder antwoord op je vragen dan als je het online koopt.

Een gerenommeerde verkoper verkoopt alleen in de herfst wortels en zaden. Dat is namelijk de tijd waarin je ze zou moeten planten. Maar wacht niet te lang als je op zoek bent; de beste bronnen hebben vaak een wachtlijst en werken met pre-orders.

De zaden zijn in twee vormen verkrijgbaar: groen en gestratificeerd. Groene zaadjes zijn in hetzelfde jaar geplukt en zitten nog steeds binnenin de bes. Als je deze zaden zaait, ontspruiten ze pas de tweede lente nadat ze zijn geplant. Ze hebben veel tijd nodig om het vruchtvlees van de bes af te werpen en volledig te rijpen. Een gestratificeerd zaadje zit echter niet meer in de bes. Ze kosten ongeveer twee keer zoveel als groene zaden, maar ontkiemen meestal al de eerste lente nadat ze zijn geplant.

2. Kies De Juiste Locatie

Ga op zoek naar een bosrijk gebied met volwassen hardhoutbomen, zoals de walnotenboom, eik, esdoorn of okkernotenboom. Het bladerdek zou voor ongeveer 90% schaduw moeten zorgen en er zouden niet veel kleinere bomen of struiken onder moeten groeien. De schaduw zorgt ervoor dat je ontwikkelende planten koel blijven in de zomer. Ook ontstaat er zo niet teveel onderbegroeiing.

Kies een locatie op een helling die op het oosten of noorden is gericht. Deze gebieden zijn koeler dan locaties die op het zuiden of westen liggen. Door de helling is de drainage van de grond ook beter. Ginseng houdt niet van drassige gebieden. Ook zou je kleiachtige grond moeten vermijden. Planten die graag onder dezelfde omstandigheden groeien als ginseng zijn goudzegel, zwarte zilverkaars en wilde yam. Als je dergelijke planten ziet op de locatie, dan heb je een geschikte plek gevonden.

3. Plant Je Wortels Of Zaden In Het Najaar

Wacht totdat het regent of sneeuwt voordat je de wortels of zaden plant. De grond zou vochtig moeten zijn, maar niet verzadigd. Voordat je gaat planten, moet je ervoor zorgen dat je niet direct boven een steenachtige ondergrond plant. Als je in staat bent met een stok makkelijk in de bodem te prikken tot een diepte van ten minste 5cm, dan zit je goed.

Haal eerst alle gevallen bladeren of natuurlijke mulch weg van de locatie waar je wilt planten. Plant de zaden ongeveer 50cm uit elkaar. Prik een gat van ongeveer een centimeter diep en stop het zaadje erin. Daarna bedek je het zaadje met aarde en vervolgens duw je de grond stevig aan. Tot slot bedek je de locatie weer met ongeveer 8cm van de bladeren die je hebt verwijderd voor het planten. Dit is een methode waarbij je de natuurlijke situatie simuleert. Daarbij is voorbereiding van de grond niet nodig.

De wortels zouden vochtig moeten blijven voordat je ze gaat planten. Plant ze volledig in de grond. Doe dit zodra je ze ontvangt of bewaar ze in de koelkast. Als je ze bewaart, zou je ze dagelijks even moeten blootstellen aan de lucht om schimmel of rot te voorkomen. Breek ze niet in stukjes. Worteltjes van de plant gebruiken dezelfde ruimte als de zaden, maar doe ze in een groter gat in een hoek van 30–45°. De bovenkant zou een aantal centimeter onder het oppervlak moeten zitten als de grond eroverheen is gedaan.

4. Laat De Natuur Haar Gang Gaan

Nu is het een kwestie van geduld. Je hebt geen andere keus dan te wachten tot het lente is en je jonge planten verschijnen. Doe niets om ze eventueel te helpen. Ze zouden vanzelf moeten gaan bloeien—net als wilde ginseng.

Of je nu begint met wortels, groene zaden of gestratificeerde zaadjes, niet alles leidt tot een ginsengplant. De levensvatbaarheid is niet alleen afhankelijk van de kwaliteit van de zaden en wortels, maar ook van het weer, hoe ze zijn geplant en van de omgeving. Soms gebeurt het dat de lente heter of droger is dan gewoonlijk. Daardoor ontkiemen zelfs gestratificeerde zaden niet altijd tot het volgende jaar, als de omstandigheden beter zijn.

5. Oogst Volwassen Wortels Na 5 Tot 10 Jaar

Wees voorzichtig als je de wortels van een volwassen plant opgraaft. Pas op dat je niet een van de wortelharen afbreekt of een onvolwassen plant in de buurt beschadigt. Begin ongeveer 15cm van de plant en maak met een kleine hooivork of spade de grond eromheen los. Daarna heb je je handen nodig. Beweeg de plant voorzichtig heen en weer om de wortels uit de grond te krijgen. Als je ze hebt opgegraven, leg je ze op een houten plaat. Zorg ervoor dat alle wortels in een rij liggen. Zo zijn ze in staat te luchten en breken ze niet af. Was ze kort en voorzichtig voordat je ze laat drogen op een houten rek. Laat je ginseng, indien mogelijk, nooit in aanraking komen met metaal.

De Chemische Samenstelling Van Ginseng

Zoals de meeste eetbare planten bevat ginsengwortel koolhydraten, suikers, aminozuren, vitamines en mineralen. Maar de saponinen van ginseng zijn de actieve bestanddelen die zorgen voor de meeste gezondheidsvoordelen. Tot dusver hebben wetenschappers 13 soorten saponine geïdentificeerd in de plant. We noemen ze over het algemeen ginsenosides of panaxosides.

De Geschiedenis Van Ginseng

DE GESCHIEDENIS VAN GINSENG

Niemand weet wanneer de mensheid ginseng voor het eerst heeft gebruikt als tonic. Het eerste geval van consumptie is opgeschreven in een oude Chinese tekst uit de 1e eeuw. In dit geschrift van een herborist uit China staat dat de wortels de geest verhelderen, het leven verlengen, wijsheid doen toenemen en de seksuele vitaliteit verbeteren. Dankzij haar reputatie als krachtig lustopwekkend middel is ginseng door de eeuwen heen altijd een populair en veelgevraagd kruid geweest.

Vroege beoefenaars van de Chinese geneeskunde gingen ginseng in eerste instantie waarschijnlijk proberen omdat de wortels op een kleine man leken. Deze ongewone verschijning zorgde ervoor dat ze dachten dat het nuttig was voor het gehele menselijk lichaam. Zo dachten ze ook dat walnoten goed waren voor het verstand, omdat die op hersenen leken. Zo vreemd als dat klinkt in de wereld van vandaag, was dit vroeger een algemeen gebruik. Het heeft zelfs een naam: de signatuurleer. In het geval van ginseng, was het meteen duidelijk waar de plant voor stond.

Al snel stond ginseng in heel China bekend als symbool van de jeugd. Daardoor probeerden de Chinese regering en hooggeplaatsten om controle te houden op de regio’s waar ginseng destijds in het wild groeide. Al gauw was de plant haar gewicht in goud waard. Er werden oorlogen om gestreden, er gingen levens verloren, er werden fortuinen verworven en tegenwoordig is natuurlijke wilde ginseng zeldzaam in Azië. Het is daarbij ongelooflijk duur vanwege overmatig oogsten.

Amerikaanse ginseng is nu een van de belangrijkste exportproducten van Amerika naar China. Sommige soorten zijn gecultiveerd onder traditionele omstandigheden of door de situatie in het wild te simuleren. Maar de jacht op wilde ginseng trekt in de Appalachen en Great Smoky Mountains ook veel mensen aan die geld nodig hebben. Jagers doorzoeken de berggebieden op zoek naar de kleine, groene planten met rode bessen. Daarbij betreden ze vaak privé-landerijen. Ze hopen de ginseng voor veel geld te verkopen, zodat ze het komende jaar weer doorkomen.

Sommige mensen planten opnieuw zaden als ze volwassen wortels oogsten, maar anderen graven alles op wat er te vinden is. Ze denken niet aan toekomstige generaties. Als gevolg gelden er strikte reguleringen voor wie mag zoeken naar ginseng en wanneer en waar het toegestaan is te oogsten.